امروزه به دلایل مختلفی بسیاری از افراد از بیماری ام اس رنج می برند. علائم بیماری ام اس به نحوی است که زندگی را برای این دسته از عزیزان سخت کرده است. از این رو در این مقاله برای کنترل هرچه بهتر این علائم و نشانه ها در ابتدا به شایع ترین علائم بیماری ام اس و سپس روش های درمانی آن می پردازیم.

مولتیپل اسکلروزیس که به اختصار MS خطاب می گردد، بیماری مزمنی بوده که موجب درگیر شدن سیستم عصبی مرکزی بدن افراد (CNS) می شود. در حقیقت این بیماری موجب می شود تا سیستم عصبی بدن به میلین حمله ور شوند. میلین یک غلاف و لایه محافظتی در اطراف رشته های عصبی مغز و استخوان می باشد.

در صورت پیشروی، ام اس می تواند التهابات موقتی و یا حتی دائمی با خود به همراه داشته باشد. متاسفانه تاکنون هیچ گونه درمان دائمی برای این بیماری ارائه و پیدا نشده است اما می توان تا حد زیادی از پیشروی آن جلوگیری کرده و علائم آن را کنترل نمود.

بیماری Multiple sclerosis
آسیب به میلین با ام اس

انواع بیماری ام اس

مولتیپل اسکلروزیس دارای انواع متفاوتی می باشد در نتیجه سریعا با بروز هر نشانه ای نمی توان مهر تایید بر وجود این بیماری زد.

سندروم ایزوله بالینی (CIS)

قبل از تشکیل کامل MS در بدن، افراد دچار حالاتی شده که این احساسات تنها 24 ساعت طول میکشند. این نشانه ها به دلیل دمیلیناسیون در CNS بوده و برای تشخیص سریع کافی نمی باشند.

ام اس عود کننده-فروکش کننده (RRMS)

همانطور که از نام این نوع ام اس پیداست، نشانه های خفیف بیماری عود کرده و پدیدار می شوند اما پس از مدتی بهبود یافته و از بین میروند. RRMS شایع ترین شکل ام اس بوده ک تقریبا 85 درصد افراد به آن مبتلا می شوند.

ام اس پیشرونده اولیه (PPMS)

اولین اختلالات عملکرد عصبی بدن در دوره PPMS رخ می دهد. البته لازم به ذکر است که در این دوره نیز همانند دوره قبلی این علائم گاها فروکش کرده و مجددا عود می کنند.

ام اس پیشرونده ثانویه (SPMS)

بعد از اینکه PPMS تشدید شد، علائم بیماری ام اس نوع SPMS پدیدار می شوند. SPMS نوع پیشرفته بیماری ام اس بوده و موجب ناتوانایی در انواع عملکردها می شود.

شایع ترین علائم بیماری ام اس

همانطور که ذکر شد، قبل از اینکه بیماری ام اس به صورت کامل در بدن ایجاد شده و علائم خاص خود را بروز دهد، افراد علائم اولیه و خفیفی از این بیماری مشاهده می کنند. نشانه های ام اس در این دوره که سندروم ایزوله بالینی یا CIS نامیده می شود، تنها 24 ساعت طول می کشند.

علائم اولیه CIS

ضایعاتی که در این دوره ایجاد می شوند، موجب می شود تا انتقال سیگنال بین مغز و بدن دشوارتر شده و شما به عنوان بیمار دچار اختلالاتی در عملکرد بدن خود می شوید. دقت داشته باشید که همه کسانی که CIS دارند در آینده به ام اس مبتلا نمی شوند. تنها آن دسته از افرادی که ضایعاتی در مغز خود به دلیل از بین رفتن میلین داشته باشند، احتمال ابتلا به MS را خواهند داشت. موارد زیر از جمله علائمی است که در دوره CIS بروز میدهند.

·        کاهش دید و تاری

یکی از علائم دوره CIS کاهش دید، تاری و کدر شدن رنگ ها می باشد. بیشتر اوقات این اختلال تنها در یک چشم اتفاق می افتد اما در موارد نادر ممکن است هر دو چشم آسیب دیده و دچار تاری دید شوند.

·        بی حسی و گزگز

این بی حسی مربوط به ناحیه پا، سر یا گردن شده و همانند یک شوک الکتریکی به سمت پاها و یا بازوهای شما حرکت می نماید. همچنین ممکن است در صورت خود نیز احساس مور مور شدن داشته باشید.

دسته اول علائم بیماری ام اس

چنانچه بیمار در دوره CIS درمان نشده و میلین به صورت مداوم دچار آسیب شود، علائم اولیه ام اس نمایان خواهند شد. این علائم با دارو و تاکتیک های پزشکی قابل کنترل می باشند.

·        مشکلات روده و مثانه

هنگامی که به بیماری ام اس دچار میشوید، در اولین علائم ممکن است کنترل مثانه خود را از دست داده و یا نیاز داشته باشید برای تخلیه ادرار خود شب ها نیز به توالت بروید. از طرفی برخی از افراد دچار یبوست و مشکلات مربوط به روده خواهند شد.

·        عدم حفظ تعادل

یکی از علائم بیماری ام اس، عدم حفظ تعادل و ایجاد مشکلاتی در هنگام راه رفتن می باشد. از این رو ممکن است دور زدن و یا راه رفتن برای شما کمی سخت شود.

·        سرگیجه

یکی از شایع ترین علائم بیماری ام اس، سرگیجه، سبکی و گنگی سر می باشد که در هنگام انجام دادن کارهای روزانه خود باید دقت بیشتری به خرج دهید.

سرگیجه
یکی از علائم بیماری ام اس، سرگیجه می باشد.

·        تغییرات عاطفی و احساس افسردگی

در بسیاری از موارد پذیرش و قبول این بیماری برای افراد دشوار می شود. از طرفی مصرف داروهایی نظیر کورتیکواستروئیدها که برای کنترل و درمان ام اس تجویز می شوند نیز می تواند بر احساسات و عواطف افراد تاثیر بگذارد. دلیل ایجاد تغییرات عاطفی در این افراد، آسیب رشته های عصبی مغز است.

·        مشکلات چشمی

علاوه بر اینکه افراد در دوره CIS دچار تاری دید می شوند، ممکن است پس از ابتلا به MS شاهد حرکات غیر ارادی چشم و دوبینی نیز شوند.

·        خستگی

بسیاری از افراد مبتلا به بیماری ام اس، در نزدیکی ظهر احساس خستگی مفرط می کنند. این خستگی با ضعف عضلات و خواب آلودگی همراه است. برخی از افراد می گویند حتی پس از یک خواب عمیق نیز ممکن است احساس خستگی کنند.

·        مشکلات حرارتی بدن

برخی از افراد پس از گذشت مدت زمان کمی از ورزش، شدیدا احساس گرما می کنند تا حدی که کنترل برخی از اندام های بدن خود نظیر پاها را از دست می دهند. این علائم بیماری ام اس، با استراحت کردن و خنک تر شدن بدن فروکش می کنند.

·        اسپاسم عضلانی

اسپاسم عضلانی که به صورت سفتی خفیف عضلات بروز کرده و کمی دردناک است، تنها در نیمی از افراد مبتلا به ام اس مشاهده می شود. اسپاسم موجب بی حسی پاها، بروز مشکلات تعادلی و یا ایجاد حس خستگی در افراد می شود.

·        مشکلات جنسی

علائم بیماری ام اس در برخی از افراد به صورت مشکلات جنسی بروز می کند. برخی از بیماران پس از ابتلا به ام اس، به لمس واکنشی نشان نداده، با کاهش میل جنسی مواجه شده و یا در رسیدن به ارگاسم دچار مشکل می شوند.

·        مشکلات گفتاری

در برخی از مواقع این بیماری می تواند بر لحن و طرز صحبت اشخاص نیز تاثیر بگذارد. مکث طولانی بین کلمات و یا گفتن عبارات و کلمات نامفهوم برخی از مشکلات گفتاری ایجاد شده پس از بروز ام اس می باشند.

·        مشکلات مغزی

در مواردی ممکن است ام اس بر قدرت تمرکز افراد و یا حافظه آنها تاثیر بگذارد. همین امر موجب شده تا انجام کارهای روزانه برای افراد مشکل شود.

·        لرزش اندام های بدن

برخی از اندام های بدن نظیر دست ها دچار لرزش شدید می شوند تا جایی که این لرزش دست مانع از انجام کارهای روزانه می شود.

·        احساسات غیرمعمول

یکی دیگر از علائم بیماری ام اس، داشتن احساسات غیر معمول مثل سوزن سوزن شدن، خارش شدید و یا چاقو خوردن می باشد. برخی نیز در بالای شکم یا در اطراف دنده های خود احساس سفتی دارند.

دسته دوم علائم ام اس

علائم ثانویه ناشی از بروز علائم اولیه در افراد می باشند. تمام سعی پزشکان بر این است که با درمان و یا کنترل علائم اولیه، از بروز علائم ثانویه جلوگیری نمایند. به عنوان مثال یکی از این علائم عدم توانایی در تخلیه کامل مثانه می باشد. همین امر موجب می شود تا مثانه عفونت کرده و مشکلات دیگری ایجاد شود.

همچنین مشکلاتی نظیر اسپاسم عضلانی و یا خستگی موجب شده تا تنفس و تراکم استخوان ها تحت تاثیر قرار گیرند.

دسته سوم علائم ام اس

دسته سوم علائم بیماری ام اس، مسائل و مشکلات اجتماعی، روانی و یا شغلی افراد بوده که تحت الشعاع قرار می گیرند. به عنوان مثال از آنجایی که صحبت کردن درباره این بیماری ممکن است کمی دشوار باشد، بسیاری از افراد از اجتماعات دوری می کنند.

از آنجایی که ام اس در افراد مختلف به صورت های متفاوتی نمایان می شود، بهتر است به هیچ عنوان خود را با دیگران مقایسه نکرده و این علائم را تا حد امکان مدیریت کنید. به این ترتیب می توانید به زندگی فعال خود به خوبی ادامه دهید.

بیماری ام اس در زنان و مردان

این بیماری مختص به جنس خاصی نبوده و مردان و زنان زیادی با آن درگیر می باشند. درصد بیماری ام اس در زنان نسبت به مردان، 3 به 1 است. این بدان معناست که از هر 3 زن مبتلا به ام اس، تنها یک مرد مبتلا وجود دارد.

بیماری ام اس در مردان
ام اس در مردان نیز رخ میدهد.

دلایل زیادی برای این امر وجود دارند. محققان بر این باورند که سبک زندگی، زایمان، میزان ویتامین D در بدن و مراقبت های بهداشتی از جمله مواردی است که می توانند موجب شوند زنان به نسبت بیشتری به این بیماری دچار شوند با این وجود ام اس عود کننده با سرعت بالاتری در مردان پیشروی می کند.

 جدول زیر نگاهی کلی به علائم بیماری ام اس در زنان و مردان می باشد:

ام اس در زنان

ام اس در مردان

تشخیص این بیماری در زنان بیشتر از مردان است. کمبود ویتامین D می تواند یکی از دلایل بالقوه باشد. بدن مردان به نسبت زنان در مواجهه با این بیماری بیشتر دچار تخریب و آسیب می شود.
ام اس پیشرونده ثانویه و ام اس عود کننده از جمله شایع ترین انواع ام اس در زنان می باشند. تعداد ابتلا به ام اس پیشرونده اولیه در مردان و زنان برابر است.
در بدن زنان نسبت به مردان، ضایعات بیشتری تولید می شود. مردان در سطوح بالاتر نسبت به زنان مشکلات شناختی بیشتری پیدا می کنند.
در زمان بارداری برخی از علائم فروکش می کنند اما با این وجود در این دوران مصرف برخی از داروها توصیه نمی شود.

علل ایجاد و گسترش این بیماری در بدن

همانطور که در موارد فوق نیز به آن اشاره شد، لایه محافظ میلین که در اطراف رشته های عصبی مغز و نخاع وجود دارند، در اثر ابتلا به بیماری ام اس آسیب دیده و به مرور زمان از بین می روند.

مطالعات نشان می دهند که این آسیب در اثر حمله سیستم ایمنی می باشد. محرک های محیطی نظیر ویروس ها در این حمله دخیل هستند.

هنگامی که سیستم ایمنی بدن شما به میلین حمله می کند، التهابات مزمنی ایجاد می شوند. این التهابات منجر به اختلالات عصبی خواهند شد.

لازم به ذکر است که بیماری ام اس یک بیماری ارثی نیست اما وجود ژن هایی در بدن می تواند در بروز ام اس موثر واقع شوند. از این رو داشتن والدین و یا خواهر و برادری که مبتلا به ام اس است می تواند خطر ابتلا به این بیماری را در شما افزایش دهد.

روش های تشخیص بیماری

کسی که می تواند در تشخیص درست این بیماری به شما کمک نماید، یک پزشک متخصص مراقبت های بهداشتی و یا یک متخصص مغز و اعصاب می باشد. پزشک متخصص با توجه به علائم بیماری ام اس که در شما نمایان شده، در ابتدا یک معاینه عصبی انجام میدهد.

سپس برای اطمینان بیشتر آزمایشات بیشتری نیز به شما تجویز می نماید. با انجام این آزمایشات تشخیص دقیق ممکن خواهد شد. روش های تشخیص زیر از جمله این موارد می باشند:

اسکن MRI

MRI یک اسکن رنگی بوده که به راحتی مشخص می دهند آیا ضایعات فعالی در قسمت سر و یا نخاع بیمار وجود دارد و یا خیر؟

توموگرافی انسجام نوری (OCT)

در توموگرافی، یک تصویر از لایه های عصبی پشت چشم تهیه می شود. در این تصویر لایه های عصبی نازک شده اطراف چشم به وضوح قابل مشاهده خواهند بود.

تپ ستون فقرات (پونکسیون کمری)

از پونکسیون کمری برای جستجوی نوارهای اولیگوکلونال استفاده می شود. این نوع از آزمایش کمک می کند تا بیماری های عفونی برای پزشک قابل تشخیص شوند.

آزمایش خون

از آنجایی که برخی از علائم بیماری ام اس با سایر بیماری ها مشترک است، برای جلوگیری از عدم تشخیص درست، پزشک آزمایش خون تجویز می کند.

تست پتانسیل های برانگیخته بصری (VEP)

در این آزمایش، مسیرهای عصبی تحریک شده و رفتار آنها مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار می گیرد.

انجام آزمایش VEP بر روی زنان
انجام آزمایش VEP

دقت داشته باشید که برای تایید تشخیص بیماری ام اس، نیاز به وجود شواهدی برای دمیلیناسیون است. از طرفی برخی از بیماری ها نظیر لوپوس و شوگرن نیز دارای علائمی نظیر علائم بیماری ام اس هستند. از این رو انجام این آزمایشات به رد بیماری های مشابه کمک زیادی می نماید.

راه های درمانی بیماری ام اس

از آنجایی که عوامل زیادی در بروز علائم بیماری ام اس موثر بوده و شاخه های فراوانی دارد، متاسفانه در حال حاضر هیچ گونه درمان قطعی برای این  بیماری وجود ندارد. اما با این وجود مصرف برخی از داروها و درمان ها می توانند در کنترل این نشانه ها موثر واقع شوند.

درمان های اصلاح کننده

اینگونه از درمان ها برای کاهش سرعت پیشرفت بیماری ام اس طراحی شده اند. داروهایی که می توانند در کنترل هرچه بهتر MS کمک کننده باشند، شامل موارد زیر هستند:

  • آوونکس
  • بتاسرون
  • اکستاویا
  • پلگریدی
  • ربیف

این داروهای تزریقی شامل گلاتیرامراستات (کوپاکسون) و بتا اینترفرون ها هستند. همچنین در سال 2020 داروی تزریقی دیگری تحت عنوان Kesimpta مورد تایید FDA قرار گرفت. این دارو یک آنتی بادی مونوکلونال تزریقی است.

علاوه بر داروهای تزریقی، داروهای خوراکی نیز موجود می باشند. موارد زیر بخشی از این نوع داروها می باشند.

  • دی متیل فومارات (Tecfidera)
  • فینگولیمود (گیلنیا)
  • تری فلونوماید (Aubagio)
  • کلادریبین (Mavenclad)
  • دیروکسیمل فومارات (Vumerity)
  • سیپونیمود (Mayzent)
  • اوزانیمود (زپوزیا)
  • مونو متیل فومارات (بافیرتام)
  • پونزیمود (پانوری)

درمان های انفوزیون داخل وریدی نیز برای کنترل علائم بیماری ام اس وجود دارد:

  • آلمتوزوماب (Lemtrada)
  • ناتالیزوماب (تیسابری)
  • میتوکسانترون (نووانترون)

داروی دیگری نیز تحت عنوان اوزانیمود تاییدیه FDA را گرفته است اما به دلیل شیوع ویروس کرونا هنوز وارد بازار نشده و قابل تهیه نیست.

چنانچه شما نیز از این بیماری رنج برده اما راه حل های خانگی برای کنترل علائم بیماری ام اس یافته اید، در بخش نظرات با دوستان خود به اشتراک گذاشته تا آنها نیز از تجربیات شما استفاده نمایند.

دقت داشته باشید که تمام داروها و درمانهای نام برده شده برای همه افراد مبتلا به ام اس مناسب نخواهند بود. تنها پزشک شما با توجه به پیشرفت علائم بیماری ام اس می تواند داروهایی برای شما تجویز نماید. چرا که مصرف خودسرانه هر یک از این داروها خطرات خاص خود را به همراه داشته و در صورت استفاده نادرست می تواند به بدتر شدن روند و علائم دامن بزند.

5/5 - (5 امتیاز)

کامنت بگذارید

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید